Af en toe ontkom je er niet aan een lastig gesprek met je leerling. Maar hoe vertel je je stagiair dat je niet tevreden bent over zijn prestaties? Hoe stel je slonzig gedrag of te laat komen aan de orde? Communicatie-expert Berend Schilder geeft tips.
Onderzoek hoe je minder last kunt hebben van je emoties
Het maakt je misschien onzeker om een onaangenaam onderwerp aan te snijden. Klapt de leerling dicht? Wordt hij boos? Je kunt verdrinken in medelijden of schuldgevoel. Houd jezelf in de gaten.
Pas op voor irrationele, ineffectieve gedachten
Berend Schilder van Bureau Berend Communicatie & Tekst
Misschien denk je: ‘Als ik dit vertel, trekt hij me over de tafel.’ of ‘Straks vergis ik me en sta ik mooi voor paal.’ Spoor die irrationele gedachten op en vervang ze door gedachten waar je meer aan hebt.
Wees snel en duidelijk
Vertel meteen wat je te vertellen hebt. Als je twijfelt en om de hete brij heen draait, verslechtert dat de zaak. Het roept heftigere emoties op.
Breng de boodschap helder en beknopt
Een slecht-nieuwsgesprek heeft geen winnaar of verliezer: de uitkomst staat van te voren al vast. Wals je leerling daarom niet plat met argumenten. Pak er twee of drie en zeg die kort en krachtig.
Gebruik de ik-boodschap
Je benoemt het onacceptabele gedrag of het probleem (‘ik merk dat je vaak te laat komt’), je uit je mening of gevoelens hierover (‘daar heb ik moeite mee’) en je geeft het concrete effect aan (‘het verstoort het werkproces’).
Laat de emoties maar komen
Als je de steen in de vijver hebt gegooid, kun je heel wat golven terug verwachten. Laat de leerling zich maar uitspreken en zijn emoties tonen. Vat samen wat je hoort, zodat hij zich begrepen voelt.
Bied een luisterend oor
Komt een leerling op zijn beurt bij jou met een lastige kwestie, zoals een verbroken relatie of knallende ruzie met een collega, ga dan niet meteen allerlei oplossingen roepen. Luister en daarna komt de actie wel.
Wat helpt jou bij het voeren van een moeilijk gesprek? Laat in de reacties jouw tip achter.
Berend Schilder van Bureau Berend Communicatie & Tekst in Gouda schreef het boekje ‘Hoe zal ik het zeggen?’ (ISBN 9789035135147, uitgeverij Thema).
Dit artikel verscheen eerder in vaktijdschrift Praktijk van ECABO.
